ગુજરાતના ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં આવેલું કોડીનાર હવે માત્ર દરિયાકાંઠાના શહેર તરીકે નહીં, પરંતુ અવકાશ ક્ષેત્રે પણ નવી ઓળખ બનાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. રાષ્ટ્રીય અવકાશ દિવસ પહેલાં ગુજરાતના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ કોડીનાર નજીક નવું સ્પેસ લોન્ચિંગ સ્ટેશન એટલે કે સ્પેસપોર્ટ વિકસાવવાની યોજના અંગે મહત્વની જાહેરાત કરી છે.
અમદાવાદની સાયન્સ સિટીમાં યોજાયેલા ત્રણ દિવસીય અવકાશ મહોત્સવના પ્રારંભ દરમિયાન મોઢવાડિયાએ આ માહિતી આપી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ સૌરાષ્ટ્રનો દરિયાકાંઠો અવકાશ ટેકનોલોજીના વિકાસ માટે નવી સંભાવનાઓ ઊભી કરી રહ્યો છે.
કોડીનારની પસંદગી કેમ થઈ રહી છે?
રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ કોડીનાર વિસ્તારને અવકાશ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે અનુકૂળ સ્થળ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
હાલ આ યોજના પ્રારંભિક તબક્કામાં હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. સ્થળની તકનીકી યોગ્યતા અંગે મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે અને આ માટે ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) સાથે સહયોગની શક્યતા પણ જોવામાં આવી રહી છે. જો યોજના આગળ વધે છે તો ગુજરાતને દેશના મહત્વના સ્પેસ લોન્ચિંગ કેન્દ્રોમાં સ્થાન મેળવવાની તક મળી શકે છે.
શ્રીહરિકોટા બાદ ગુજરાતમાં નવું લોન્ચિંગ સેન્ટર?
હાલ ભારતમાં શ્રીહરિકોટા મુખ્ય રોકેટ લોન્ચિંગ કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે. આ ઉપરાંત તમિલનાડુના કુલશેખરપટ્ટીનમ ખાતે પણ નવા સ્પેસપોર્ટના વિકાસનું કામ ચાલી રહ્યું છે.
આ પરિસ્થિતિમાં કોડીનાર પાસે સ્પેસ લોન્ચિંગ સ્ટેશન વિકસાવવાની યોજના ગુજરાત માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહી છે. જોકે, કોડીનાર પ્રોજેક્ટ હાલમાં પ્રારંભિક અને મૂલ્યાંકનના તબક્કામાં હોવાથી તેને પૂર્ણરૂપે કાર્યરત સ્પેસપોર્ટ તરીકે જોવું વહેલું ગણાશે.
માર્ચમાં પણ મોઢવાડિયાએ આપ્યા હતા સંકેત
કોડીનાર વિસ્તારને લઈને ગુજરાત સરકારની યોજના અંગે મોઢવાડિયાએ માર્ચ મહિનામાં પણ વિધાનસભામાં સંકેત આપ્યો હતો. ત્યારે રાજ્યમાં સ્પેસ લોન્ચિંગ માટે સ્થળની ઓળખ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હોવાનું જણાવાયું હતું.
ગુજરાતમાં ખાનગી અવકાશ ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિઓ પણ વધી રહી છે. ધોલેરામાં આ વર્ષે એક સ્ટાર્ટઅપ દ્વારા સાઉન્ડિંગ રોકેટનું પ્રક્ષેપણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઘટનાને રાજ્યમાં ખાનગી સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમના વિકાસ સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહી છે.
અમદાવાદ પણ બની રહ્યું છે સ્પેસ ટેકનોલોજીનું કેન્દ્ર
ગુજરાતમાં અવકાશ ક્ષેત્રે માત્ર લોન્ચિંગ જ નહીં, પરંતુ સેટેલાઇટ ઉત્પાદન અને સ્પેસ ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગો માટે પણ માળખું વિકસાવવાની દિશામાં પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.
અમદાવાદમાં IN-SPACeનું મુખ્ય મથક છે. આ ઉપરાંત અમદાવાદ નજીક ખોરાજ વિસ્તારમાં સ્પેસ ટેકનોલોજી માટે વિશેષ ઝોન વિકસાવવાની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી છે.
રાજ્યમાં સ્પેસ ટેકનોલોજી સાથે જોડાયેલા સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સંસ્થાઓની સંખ્યા પણ વધી રહી છે. આ સમગ્ર વિકાસથી ગુજરાતને ભારતના ઉભરતા સ્પેસ ઇકોસિસ્ટમમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મળવાની શક્યતા છે.
સૌરાષ્ટ્રને મળશે નવી વૈશ્વિક ઓળખ?
કોડીનાર અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું ગીર સોમનાથ જિલ્લાનું મહત્વનું શહેર છે. દરિયાકાંઠાનું ભૌગોલિક સ્થાન અને સૌરાષ્ટ્રમાં તેની સ્થિતિને કારણે સ્પેસ લોન્ચિંગ સ્ટેશન માટે તેની સંભવિત પસંદગી ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
જો કોડીનાર ખાતે સ્પેસપોર્ટની યોજના સાકાર થાય છે, તો સૌરાષ્ટ્રમાં અવકાશ ટેકનોલોજી, સંશોધન, ઉદ્યોગ અને રોજગારની નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે.
હાલ પ્રોજેક્ટ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે અને સ્થળનું ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન તથા અન્ય જરૂરી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થયા બાદ જ તેની આગામી દિશા સ્પષ્ટ થશે. પરંતુ એક વાત ચોક્કસ છે કે કોડીનારનું નામ હવે ગુજરાતના સ્પેસ મિશન સાથે જોડાવા લાગ્યું છે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
