ભારત અને ચીન વચ્ચેના સરહદ વિવાદ તથા દ્વિપક્ષીય સંબંધોને લઈને મહત્વપૂર્ણ કૂટનીતિક હલચલ શરૂ થઈ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલ બે દિવસની ચીન મુલાકાતે બેઇજિંગ પહોંચ્યા છે. મંગળવારે તેઓ ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સાથે ભારત-ચીન સરહદ મુદ્દે ખાસ પ્રતિનિધિ (Special Representatives) સ્તરની બેઠકમાં ભાગ લેશે.
આ બેઠક ખાસ મહત્વ ધરાવે છે, કારણ કે ભારત અને ચીન વચ્ચે સરહદ પ્રશ્ન પર ખાસ પ્રતિનિધિઓની આ 25મી બેઠક હશે. બંને દેશો વચ્ચે સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા ઉપરાંત દ્વિપક્ષીય સંબંધોને આગળ વધારવા અંગે પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
સરહદ વિવાદ પર 25મો રાઉન્ડ
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા લિન જિયાને જણાવ્યું છે કે બંને દેશોના ખાસ પ્રતિનિધિઓ સરહદ મુદ્દે ઊંડાણપૂર્વક ચર્ચા કરશે. આ ઉપરાંત ભારત-ચીન સંબંધો તથા પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વના મુદ્દાઓ પર પણ બંને પક્ષ વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરશે.
ભારત અને ચીન વચ્ચે ખાસ પ્રતિનિધિ સ્તરની અગાઉની બેઠક 2025માં યોજાઈ હતી. હવે આગામી રાઉન્ડમાં બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે થયેલી સહમતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાના પ્રયાસોને આગળ વધારવામાં આવશે.
2003થી ચાલી રહ્યું છે Special Representatives મિકેનિઝમ
ભારત અને ચીન વચ્ચે આશરે 3,488 કિલોમીટર લાંબી સરહદના વિવાદનો ઉકેલ શોધવા માટે વર્ષ 2003માં ખાસ પ્રતિનિધિ તંત્રની રચના કરવામાં આવી હતી.
આ વ્યવસ્થા હેઠળ અજિત ડોભાલ ભારત તરફથી અને વાંગ યી ચીન તરફથી ખાસ પ્રતિનિધિ તરીકે વાતચીતમાં સામેલ છે. સરહદ વિવાદનો હજુ સુધી અંતિમ ઉકેલ આવ્યો નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત ચાલુ રાખવા અને તણાવ ઘટાડવા માટે આ મિકેનિઝમ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ડોભાલ ચીનના ઉપરાષ્ટ્રપતિને પણ મળશે
બેઇજિંગની બે દિવસીય મુલાકાત દરમિયાન અજિત ડોભાલ ચીનના ઉપરાષ્ટ્રપતિ હાન ઝેંગ સાથે પણ મુલાકાત કરશે. આ મુલાકાતને બંને દેશો વચ્ચેના ઉચ્ચ સ્તરીય સંપર્કના સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
આ સમગ્ર કૂટનીતિક હલચલ એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે સપ્ટેમ્બરમાં ભારતમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સંભવિત હાજરી અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. જોકે, ચીન તરફથી તેમની ભારત મુલાકાત અંગે હજુ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
ગલવાન અથડામણ બાદ સંબંધોમાં મોટો તણાવ
2020માં ગલવાન ખીણમાં થયેલી હિંસક અથડામણ અને ત્યારબાદ પૂર્વી લદ્દાખમાં લાંબા સમય સુધી ચાલેલા સૈન્ય તણાવથી ભારત-ચીન સંબંધો ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયા હતા.
ત્યારબાદ બંને દેશોએ સરહદી તણાવ ઘટાડવા અને સંબંધોને સ્થિર કરવા માટે વિવિધ સ્તરે વાતચીત કરી છે. ભારત સતત કહી રહ્યું છે કે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સુધારા માટે LAC પર શાંતિ અને સ્થિરતા જળવાઈ રહેવી જરૂરી છે.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે પણ તાજેતરમાં ચીન સાથેના સંબંધો અંગે કહ્યું હતું કે સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર છે.
અરુણાચલ પ્રદેશ મુદ્દે મતભેદ યથાવત
ભારત અને ચીન વચ્ચે અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને પણ લાંબા સમયથી મતભેદ છે. ચીન અરુણાચલ પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોને ‘દક્ષિણ તિબેટ’ તરીકે રજૂ કરતું રહ્યું છે અને સમયાંતરે વિવિધ સ્થળોના પોતાના નામ જાહેર કરે છે.
ભારત ચીનના આવા દાવાઓને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢે છે. ભારતનું વલણ છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ દેશનો અભિન્ન અને અવિભાજ્ય હિસ્સો છે અને કોઈપણ પ્રકારના નામકરણ કે દાવાથી આ વાસ્તવિકતા બદલી શકાતી નથી.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
