રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના વડા મોહન ભાગવતની આ મહિનાના અંતમાં યોજાનારી સંભવિત અમેરિકા મુલાકાતને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. US Commission on International Religious Freedom (USCIRF) એ જાહેરમાં આ મુલાકાત અંગે વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે.
USCIRFના કેટલાક સભ્યોએ અમેરિકન સરકારને RSS સાથે જોડાયેલા લોકો સામે ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના મુદ્દે પ્રતિબંધ સહિતની કાર્યવાહી અંગે વિચાર કરવા અપીલ કરી છે. આ નિવેદન સામે ભારત તરફથી અગાઉ USCIRFના અહેવાલો અને ભલામણો પર સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
USCIRF શું છે?
USCIRF અમેરિકન કાયદાકીય વ્યવસ્થા હેઠળ રચાયેલ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અંગેનું એક સ્વતંત્ર કમિશન છે. તેની સ્થાપના 1998માં થઈ હતી. તેના સભ્યોની નિમણૂક અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ તેમજ કોંગ્રેસના નેતાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
કમિશન પોતાને અમેરિકન સરકારથી સ્વતંત્ર સંસ્થા તરીકે રજૂ કરે છે અને વિવિધ દેશોમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિ અંગે અહેવાલ તથા ભલામણો રજૂ કરે છે.
RSS સામે કાર્યવાહી કરવાની અપીલ
USCIRFના અધ્યક્ષ આસિફ મહમૂદે નિવેદન જાહેર કરીને અમેરિકન વહીવટીતંત્રને RSS અંગે પગલાં લેવા અપીલ કરી છે.
કમિશનના અન્ય સભ્ય જીન મિલ્સે પણ એવી દલીલ કરી હતી કે RSSના નેતાઓને, તેઓ ભારત સરકાર સાથે સીધા જોડાયેલા હોય કે નહીં, ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો અથવા રાજદ્વારી સન્માન આપવામાં ન આવવું જોઈએ.
USCIRF તરફથી RSS સાથે સંકળાયેલા લોકો સામે પ્રતિબંધ મૂકવાની શક્યતા અંગે પણ વિચાર કરવા અમેરિકન સરકારને અપીલ કરવામાં આવી છે.
લઘુમતીઓ અંગે USCIRFના આક્ષેપો
USCIRFના નિવેદનમાં ભારતમાં ધાર્મિક લઘુમતીઓ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. કમિશને RSS સાથે જોડાયેલા કેટલાક સંગઠનો પર મુસ્લિમો અને ખ્રિસ્તીઓ સહિત ધાર્મિક લઘુમતીઓ સામે હુમલાના આરોપો હોવાનો દાવો કર્યો છે.
આ આરોપો USCIRFના વલણ અને નિવેદનનો ભાગ છે. આ મુદ્દે ભારત સરકાર અગાઉ કમિશનની આવી ટીકા અને ભલામણોને સ્વીકારતી નથી.
ભારત અને USCIRF વચ્ચે અગાઉ પણ ટકરાવ
મોહન ભાગવતની મુલાકાતને લઈને થયેલો આ વિવાદ બંને પક્ષો વચ્ચેના અગાઉના મતભેદોની પૃષ્ઠભૂમિમાં આવ્યો છે. USCIRF અગાઉ પણ ભારતની ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અંગે ટીકા કરી ચૂક્યું છે અને અમેરિકન સરકારને ભારત સંબંધિત વિવિધ પગલાંની ભલામણ કરી છે.
કમિશન દ્વારા ભારતને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અંગે ‘Country of Particular Concern’ તરીકે વર્ગીકૃત કરવાની ભલામણ પણ અગાઉ કરવામાં આવી હતી.
ભારત સરકાર USCIRFના અહેવાલોને નકારી ચૂકી છે
ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે ભૂતકાળમાં USCIRFના અહેવાલો અને ભલામણો સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ભારતે કમિશન પર એકતરફી અભિગમ રાખવાનો અને ભારતની વૈવિધ્યસભર સામાજિક વ્યવસ્થાને યોગ્ય રીતે ન રજૂ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
ભારતનું કહેવું રહ્યું છે કે દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થા અને બહુસાંસ્કૃતિક સમાજમાં વિવિધ ધર્મો અને સમુદાયો લાંબા સમયથી સાથે રહે છે. નવી દિલ્હી USCIRFના કેટલાક અહેવાલોને પક્ષપાતપૂર્ણ અને પૂર્વગ્રહિત ગણાવી ચૂકી છે.
હવે મોહન ભાગવતની US મુલાકાત પર નજર
USCIRFના તાજા નિવેદન બાદ મોહન ભાગવતની અમેરિકા મુલાકાતને લઈને રાજકીય અને કૂટનીતિક ચર્ચા વધુ તેજ બની શકે છે. હવે અમેરિકન વહીવટીતંત્ર આ અપીલ અંગે શું વલણ અપનાવે છે અને ભાગવતની મુલાકાત દરમિયાન કોઈ સત્તાવાર સંપર્ક અથવા કાર્યક્રમ થાય છે કે નહીં તેના પર નજર રહેશે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
