અમેરિકા સાથે વધતા તણાવ, આર્થિક પ્રતિબંધો અને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા દબાણ વચ્ચે ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને મોટો ફટકો પડ્યો છે. ઈરાની ચલણ રિયાલ અમેરિકી ડોલર સામે ઐતિહાસિક રીતે નબળું પડ્યું છે.
અનૌપચારિક બજારમાં ટ્રેડિંગ દરમિયાન એક અમેરિકી ડોલરની કિંમત આશરે 20.2 લાખ ઈરાની રિયાલ સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ, ઈરાનની સેન્ટ્રલ બેંકનો સત્તાવાર વિનિમય દર આથી અલગ છે, પરંતુ સામાન્ય બજારમાં લોકો માટે અનૌપચારિક દર વધુ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
નવા અમેરિકી પ્રતિબંધોની આશંકાએ વધ્યું આર્થિક દબાણ
વોશિંગ્ટન દ્વારા ઈરાન સામે વધુ કડક આર્થિક પગલાં લેવામાં આવે તેવી ચર્ચા વચ્ચે રિયાલ પર દબાણ વધ્યું છે. નવા પ્રતિબંધો લાગુ થાય તો ઈરાનના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર, નાણાકીય વ્યવહારો અને આયાત-નિકાસ પર વધુ અસર પડી શકે છે.
ઈરાન પહેલેથી જ ઊંચા ફુગાવા અને આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું હતું. તેના પર ભૌગોલિક અને લશ્કરી તણાવ વધતાં અર્થવ્યવસ્થાની મુશ્કેલીઓ વધુ ગંભીર બનતી જોવા મળી રહી છે.
સત્તાવાર અને ખુલ્લા બજારના દરમાં મોટો તફાવત
ઈરાનમાં સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા નક્કી કરાયેલ સત્તાવાર વિનિમય દર અને અનૌપચારિક બજારમાં ડોલરના દર વચ્ચે નોંધપાત્ર અંતર જોવા મળે છે.
આ સ્થિતિ સામાન્ય નાગરિકો માટે મોંઘવારીનું દબાણ વધારી શકે છે. કારણ કે આયાતી ચીજવસ્તુઓના ભાવ, ઉત્પાદન ખર્ચ અને રોજિંદા જીવન સાથે જોડાયેલી ઘણી સેવાઓ પર ચલણના ઘટાડાની અસર પડી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનની પકડ યથાવત
આર્થિક દબાણ વચ્ચે પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. પર્સિયન ગલ્ફને બહારના સમુદ્ર સાથે જોડતો આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા અને શિપિંગ વેપાર માટે મહત્વ ધરાવે છે.
તણાવ અને સુરક્ષા સંબંધિત ચિંતાઓને કારણે આ માર્ગમાંથી પસાર થતા જહાજોના પરિવહન પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે સંયુક્ત વ્યવસ્થાને લઈને ચર્ચાઓ પણ ચાલી રહી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
ઈરાન-ઓમાન વચ્ચે નવી વ્યવસ્થાની ચર્ચા
અહેવાલો અનુસાર, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના જળમાર્ગના સંચાલન માટે ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે નવી વ્યવસ્થા અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. પ્રસ્તાવિત મોડલ હેઠળ જહાજોના આવાગમન માટે અલગ માર્ગોની વ્યવસ્થા પર વિચારણા થઈ શકે છે.
જો આવી કોઈ વ્યવસ્થા અમલમાં આવે, તો તેની અસર પ્રાદેશિક શિપિંગ, વેપાર અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર પર પણ પડી શકે છે.
UAEએ વેપાર અંગે લીધો કડક નિર્ણય
અહેવાલ મુજબ, સંયુક્ત આરબ અમીરાતે ઈરાન સાથેના વેપાર સંબંધોને લઈને મહત્વપૂર્ણ પગલું લીધું છે. UAE લાંબા સમયથી ઈરાન માટે મહત્વપૂર્ણ વેપારી અને પુનઃનિકાસ કેન્દ્ર રહ્યું છે.
વેપાર વ્યવસ્થામાં કોઈ મોટો ફેરફાર થાય તો ઈરાન માટે આયાત, નાણાકીય વ્યવહારો અને સપ્લાય ચેઇન સંબંધિત મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે.
ઈરાનની ચેતવણીથી વધ્યો પ્રાદેશિક તણાવ
અમેરિકા દ્વારા નવા આર્થિક પ્રતિબંધોની શક્યતા વચ્ચે ઈરાન તરફથી પણ આકરા સંકેતો આપવામાં આવ્યા છે. ઈરાની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ સાથે જોડાયેલા નેતા મોહસેન રેઝાઈએ સંકેત આપ્યો છે કે નવા અમેરિકી આર્થિક પ્રતિબંધોને સમર્થન આપનારા દેશો સામે ઈરાન કડક વલણ અપનાવી શકે છે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
