ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. ભારતમાં વિદેશી ચલણનો મોટો પ્રવાહ નોંધાયો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)ના આંકડા અનુસાર, FCNR(B) થાપણો, ફોરેન કરન્સી બોરોઇંગ અને એક્સટર્નલ કોમર્શિયલ બોરોઇંગ સહિતની ચેનલો મારફતે કુલ $136.377 બિલિયનનું વિદેશી ચલણ એકત્ર થયું છે.

આ પ્રવાહમાં વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો એટલે કે NRI સમુદાયની થાપણોનો મહત્વનો ફાળો રહ્યો છે. વિદેશી ચલણનો આ મોટો પ્રવાહ ભારતની વિદેશી વિનિમય સ્થિતિને વધુ મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

FCNR(B) થાપણોનો સૌથી મોટો ફાળો

RBIના આંકડા પ્રમાણે 31 ઓગસ્ટ સુધીમાં FCNR(B) થાપણો મારફતે આશરે $127.226 બિલિયન એકત્ર થયા હતા.

આ ઉપરાંત:

  • OFCBs મારફતે: $5.26 બિલિયન
  • ECBs મારફતે: $3.891 બિલિયન
  • કુલ વિદેશી ચલણ: $136.377 બિલિયન

આ આંકડા દર્શાવે છે કે ખાસ કરીને FCNR(B) ચેનલ મારફતે વિદેશી ચલણનો મોટો પ્રવાહ ભારતમાં આવ્યો છે.

RBIએ સમય પહેલાં જ યોજના બંધ કરી

વિદેશી ચલણ વધારવા માટે RBIએ 8 જૂને ખાસ સુવિધા શરૂ કરી હતી. શરૂઆતમાં આ વ્યવસ્થા 30 સપ્ટેમ્બર સુધી ચાલુ રાખવાની યોજના હતી. જોકે, નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક સમય કરતાં વહેલો હાંસલ થતાં RBIએ 31 ઓગસ્ટે આ સુવિધા બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો.

FCNR(B) થાપણોમાં NRI વ્યક્તિઓ ચોક્કસ સમયગાળા માટે ભારતીય બેંકોમાં વિદેશી ચલણ જમા કરી શકે છે. આ વ્યવસ્થામાં મુદ્દલ અને વ્યાજ સામાન્ય રીતે તે જ વિદેશી ચલણમાં ચૂકવવામાં આવે છે, જેના કારણે થાપણદાર માટે રૂપિયાના વિનિમય દરમાં થતી વધઘટનું સીધું જોખમ ઓછું રહે છે.

રૂપિયાને પણ મળી શકે છે સહારો

વિદેશી ચલણના આટલા મોટા પ્રવાહથી ભારતીય બેંકિંગ સિસ્ટમ અને RBIને વિદેશી વિનિમયનો વધારાનો સ્ત્રોત મળ્યો છે.

વૈશ્વિક બજારોમાં અસ્થિરતા વધે અથવા ભારતીય રૂપિયા પર દબાણ આવે ત્યારે આવા વિદેશી ચલણના સ્ત્રોતો વિદેશી વિનિમય બજારમાં સ્થિરતા જાળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

આ સાથે આ પ્રવાહ વિશ્વભરમાં વસતા ભારતીય સમુદાયની ભારતના અર્થતંત્રમાં રહેલી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાને પણ દર્શાવે છે.

2013ની FCNR(B) વ્યૂહરચનાની યાદ અપાવી

વિદેશી ચલણ મેળવવા માટે RBIએ અગાઉ પણ આવી વ્યૂહરચનાનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 2013ના ‘ટેપર ટેન્ટ્રમ’ દરમિયાન FCNR(B) મારફતે આશરે $26 બિલિયન એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.

તે સમયે આ પગલાથી રૂપિયાના દબાણને ઘટાડવામાં મદદ મળી હતી. હવે તાજેતરના આંકડાઓએ ફરી એકવાર FCNR(B)ને વિદેશી ચલણ મેળવવાના મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ તરીકે ચર્ચામાં લાવ્યું છે.

ભારતના Forex Reserveએ પણ બનાવ્યો રેકોર્ડ

વિદેશી ચલણના પ્રવાહ વચ્ચે ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં પણ વધારો નોંધાયો છે.

21 ઓગસ્ટે પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતનું Forex Reserve $12.422 બિલિયન વધીને $729.328 બિલિયનના રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચ્યું હતું.

આ આંકડો ભારતની બાહ્ય નાણાકીય સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

GDP Growthમાં પણ ભારતનો મજબૂત દેખાવ

વિદેશી ચલણના મજબૂત પ્રવાહ વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્રના વિકાસના આંકડા પણ આશાસ્પદ રહ્યા છે.

એપ્રિલથી જૂન ક્વાર્ટરમાં ભારતનો GDP Growth Rate 7.8 ટકા નોંધાયો હતો. આ આંકડો RBIના અગાઉના 7 ટકાના અંદાજ કરતાં વધુ રહ્યો હતો.

આ રીતે એક તરફ આર્થિક વૃદ્ધિમાં મજબૂતી જોવા મળી રહી છે, તો બીજી તરફ વિદેશી ચલણના પ્રવાહ અને Forex Reserveમાં વધારો ભારતની આર્થિક સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ સંકેત આપી રહ્યો છે.

News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`

Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

 Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો