અમેરિકાએ આશરે 14 મિલિયન યુએસ ડોલરની કિંમતની 657 પ્રાચીન વસ્તુઓ અને સાંસ્કૃતિક વસ્તુઓ ભારતને પરત કરી છે. યુએસ અધિકારીઓએ એમ પણ કહ્યું હતું કે એશિયન દેશને તેનો ચોરાયેલો વારસો પાછો મેળવવા માટે હજુ ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે. મંગળવારે, મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની એલ્વિન બ્રેગે ઔપચારિક રીતે આ વસ્તુઓ પરત કરવાની જાહેરાત કરી. કુખ્યાત દાણચોર સુભાષ કપૂર અને દોષિત દાણચોર નેન્સી વેઇનર સાથે જોડાયેલા નેટવર્ક સહિત વિવિધ દાણચોરી ગેંગની લાંબી તપાસ બાદ આ બધી પ્રાચીન વસ્તુઓ રિકવર કરવામાં આવી હતી. આ પરત કરાયેલી વસ્તુઓ ન્યૂ યોર્કમાં ભારતીય કોન્સ્યુલેટના રાજદૂત રાજલક્ષ્મી કદમની હાજરીમાં એક ખાસ સમારોહમાં ભારતને સોંપવામાં આવી હતી.
મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની એલ્વિન બ્રેગે એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું કે, “ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાને નિશાન બનાવતું દાણચોરીનું જૂથ ખૂબ જ વ્યાપક છે, જેનો પુરાવો 600 થી વધુ વસ્તુઓ પરત કરવાથી મળે છે. ભારતની ચોરાયેલી કલાકૃતિઓને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે વધુ કાર્યની જરૂર છે. હું મારી ટીમના સતત અને સમર્પિત પ્રયાસો માટે આભાર માનું છું.”
ન્યૂ યોર્કમાં ભારતના કોન્સ્યુલ જનરલનું નિવેદન
ન્યૂ યોર્કમાં ભારતના કોન્સ્યુલ જનરલ બિનય પ્રધાને મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની ઓફિસ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી અને અન્ય કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓના સતત સહકારની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે આ સાંસ્કૃતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓની પુનઃપ્રાપ્તિ અને તેમને ભારતમાં પરત લાવવાનું તેમની સતર્કતા અને સતત પ્રયાસોને કારણે શક્ય બન્યું છે.
અવલોકિતેશ્વરની પ્રતિમા અમેરિકા કેવી રીતે પહોંચી?
પરત કરાયેલી વસ્તુઓમાં અવલોકિતેશ્વરની કાંસાની પ્રતિમા મુખ્ય છે, જેની કિંમત આશરે 2 મિલિયન યુએસ ડોલર હોવાનો અંદાજ છે. આ પ્રતિમા સિંહોથી શણગારેલા સિંહાસન પર બે કમળના આસન પર બેઠી છે. પ્રતિમા પરના શિલાલેખ મુજબ, તે છત્તીસગઢના હાલના રાયપુર નજીકના સિપુર ગામના રહેવાસી દ્રોણાદિત્ય નામના કારીગર દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. અવલોકિતેશ્વરની પ્રતિમા 1939માં લક્ષ્મણ મંદિર પાસે મળી આવેલી કાંસાની મૂર્તિઓના વિશાળ સંગ્રહનો ભાગ હતી. 1952 સુધી, તે રાયપુરના મહંત ઘાસીદાસ મેમોરિયલ મ્યુઝિયમમાં સચવાયેલી હતી. બાદમાં તે સંગ્રહાલયમાંથી ચોરાઈ ગઈ હતી અને 1982માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં દાણચોરી કરવામાં આવી હતી. 2014 સુધીમાં, તે ન્યૂ યોર્કમાં એક ખાનગી સંગ્રહમાં પહોંચી ગઈ હતી. 2025માં, મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્નીની ઓફિસે તે ખાનગી સંગ્રહમાંથી કાંસાની મૂર્તિ શોધી કાઢી અને જપ્ત કરી.
ગણેશ અને બુદ્ધની મૂર્તિઓ વિશે જાણો
બીજી એક નોંધપાત્ર વસ્તુ નૃત્ય મુદ્રામાં ગણેશજીની રેતીના પથ્થરની પ્રતિમા છે. તે 2000 માં મધ્યપ્રદેશના એક મંદિરમાંથી સુભાષ કપૂરના સાથી રણજીત કંવરે ચોરી કરી હતી. ત્યારબાદ દોષિત દાણચોર વામન ઘિયાએ તેને ન્યૂ યોર્ક સ્થિત ગેલેરી માલિક ડોરિસ વેઇનરને વેચી દીધી હતી. આ પ્રતિમા 2012 માં એક ખાનગી કલેક્ટર દ્વારા હરાજીમાં ખરીદવામાં આવી હતી, જેમણે આ વર્ષની શરૂઆતમાં સ્વેચ્છાએ તેને મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્નીની ઓફિસને સોંપી દીધી હતી. અન્ય એક કલાકૃતિમાં બુદ્ધની લાલ રેતીના પથ્થરની પ્રતિમાનો સમાવેશ થાય છે, જે અભય મુદ્રામાં જમણો હાથ ઉંચો કરીને ઉભી છે. પ્રતિમાના પગ ઘૂંટણની નીચે તૂટી ગયા છે, અને તેના માથા પાછળનો પ્રભામંડળ આંશિક રીતે નુકસાન થયું છે. આ પ્રતિમા, જેની કિંમત આશરે $7.5 મિલિયન છે, તેને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં દાણચોરી કરવામાં આવી હતી અને બાદમાં એન્ટિક્વિટીઝ ટ્રાફિકિંગ યુનિટ દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવી હતી.
દાણચોર સુભાષ કપૂર વિશે જાણો
ઉલ્લેખનીય છે કે મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્નીની ઓફિસે 2012માં સુભાષ કપૂર વિરુદ્ધ ધરપકડ વોરંટ જારી કર્યું હતું. નવેમ્બર 2019માં, કપૂર અને સાત સહ-પ્રતિવાદીઓ પર ચોરાયેલી પ્રાચીન વસ્તુઓની દાણચોરીના કાવતરાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ભારતમાંથી કપૂરનું પ્રત્યાર્પણ બાકી છે. 2022માં તેની દાણચોરીની પ્રવૃત્તિઓ માટે તેને ભારતમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો. મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્નીની ઓફિસ દ્વારા તેના પાંચ સહ-પ્રતિવાદીઓને પહેલાથી જ દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે.
આંકડા શું કહે છે?
અહેવાલો અનુસાર, એન્ટિક્વિટીઝ ટ્રાફિકિંગ યુનિટે 6,200 થી વધુ સાંસ્કૃતિક ખજાના જપ્ત કર્યા છે, જેની કુલ અંદાજિત કિંમત US$485 મિલિયનથી વધુ છે. આમાં દુર્લભ પુસ્તકો, કલાકૃતિઓ અને અન્ય પ્રાચીન વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. આમાંથી 5,900 થી વધુ વસ્તુઓ 36 વિવિધ દેશોમાં પરત કરવામાં આવી છે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
