તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)માં ચાલી રહેલા રાજકીય વિવાદે હવે સંસદીય સ્તરે નવો વળાંક લીધો છે. લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલાએ 20 બળવાખોર સાંસદોને નોટિસ પાઠવી છે. આ કાર્યવાહી TMCના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ અને સાંસદ અભિષેક બેનર્જી દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી ગેરલાયકાત અરજીઓના સંદર્ભમાં કરવામાં આવી છે.
સ્પીકરની નોટિસમાં સાંસદોને નોટિસ મળ્યાના સાત દિવસની અંદર પોતાનો જવાબ રજૂ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે. હવે આ મામલો ઔપચારિક કાર્યવાહી તરફ આગળ વધ્યો છે.
20 સાંસદો સામે ગેરલાયકાતની અરજી
અભિષેક બેનર્જીએ 18 જૂને TMCના 20 સાંસદો સામે અલગ-અલગ ગેરલાયકાત અરજીઓ દાખલ કરી હતી. TMCનો આરોપ છે કે આ સાંસદોએ પાર્ટીની ટિકિટ પર લોકસભા ચૂંટણી જીતી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ પાર્ટીથી અલગ થઈને નેશનલિસ્ટ સિટિઝન્સ પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા (NCPI) સાથે જોડાવાનો નિર્ણય લીધો.
TMCનું કહેવું છે કે આ પગલું બંધારણની દસમી અનુસૂચિ હેઠળના પક્ષપલટા વિરોધી કાયદાના દાયરામાં આવી શકે છે. બીજી તરફ, બળવાખોર સાંસદોનું કહેવું છે કે તેઓ બે તૃતીયાંશ સાંસદોના સમર્થન સાથે અલગ જૂથ તરીકે વિલીન થયા હોવાથી તેમને પક્ષપલટા વિરોધી જોગવાઈઓથી રક્ષણ મળવું જોઈએ.
કોણ છે TMCના બળવાખોર સાંસદો?
અલગ પડેલા જૂથમાં અનેક જાણીતા નામો સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે. આ જૂથનું નેતૃત્વ વરિષ્ઠ સાંસદો કાકોલી ઘોષ દસ્તીદાર અને સુદીપ બંદોપાધ્યાય કરી રહ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
આ જૂથમાં ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટર યુસુફ પઠાણ, અભિનેત્રી-રાજકારણી સયોની ઘોષ, શતાબ્દી રોય, રચના બેનર્જી, જૂન માલિયા અને પ્રસુન બેનર્જી સહિતના નામોનો સમાવેશ થાય છે.
બળવાખોર સાંસદોએ પોતાને અલગ જૂથ તરીકે રજૂ કરીને લોકસભામાં અલગ બેઠક વ્યવસ્થાની પણ માંગ કરી હતી.
બે તૃતીયાંશ સાંસદોના દાવા પર વિવાદ
આ સમગ્ર વિવાદનું મુખ્ય કેન્દ્ર એ છે કે બળવાખોર સાંસદોનું કથિત વિલીનીકરણ કાયદાકીય રીતે માન્ય ગણાય છે કે નહીં.
બળવાખોર જૂથનો દાવો છે કે તેમની સંખ્યા બે તૃતીયાંશ હોવાથી પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો તેમના પર લાગુ થવો જોઈએ નહીં. TMC આ દલીલનો વિરોધ કરી રહી છે અને કહે છે કે માત્ર અલગ પક્ષ સાથે જોડાવાના નિર્ણયને આપમેળે બંધારણીય રીતે માન્ય વિલીનીકરણ ગણાવી શકાય નહીં.
લોકસભા સ્પીકરે બળવાખોર સાંસદો માટે અલગ બેઠક વ્યવસ્થા કરી હોવા છતાં, તેમને અલગ સંસદીય જૂથ તરીકે સત્તાવાર માન્યતા મળી છે કે નહીં તે મુદ્દો હજુ ચર્ચામાં છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ ચાલી રહી છે કાર્યવાહી
આ મામલો હવે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે. અભિષેક બેનર્જીએ સ્પીકર સમક્ષ દાખલ થયેલી ગેરલાયકાત અરજીઓ પર નિર્ણયમાં વિલંબનો આક્ષેપ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.
25 ઓગસ્ટે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે મામલાની સુનાવણી દરમિયાન 20 બળવાખોર સાંસદોને નોટિસ પાઠવી હતી. સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે સ્પીકરની કચેરી તરફથી સાંસદોને નોટિસ પહેલેથી જ આપવામાં આવી છે.
કોર્ટે પક્ષકારોને સાંભળ્યા વિના બંધારણીય સત્તા સામે કોઈ આદેશ આપવાની બાબતમાં સાવચેતી દર્શાવી હતી.
હવે આગળ શું થશે?
હવે 20 સાંસદો માટે સૌથી મહત્વનું પગલું પોતાનો જવાબ રજૂ કરવાનું છે. સાત દિવસની સમયમર્યાદામાં તેઓ સ્પીકર સમક્ષ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરશે.
આ જવાબોમાં તેઓ TMCથી અલગ થવાના નિર્ણય અને NCPI સાથેના કથિત વિલીનીકરણને કયા આધારે કાયદેસર ગણાવે છે તે સમજાવી શકે છે. ત્યારબાદ સ્પીકર ગેરલાયકાતની અરજીઓ પર આગળની પ્રક્રિયા નક્કી કરશે.
આ નિર્ણય TMCના સંસદીય સંખ્યાબળ અને બળવાખોર જૂથની રાજકીય સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. સાથે જ, મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ ચાલી રહ્યો હોવાથી આગામી દિવસોમાં આ રાજકીય વિવાદ વધુ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે.
