રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના વડા મોહન ભાગવતે ન્યૂયોર્કના મેડિસન સ્ક્વેર ગાર્ડનમાં યોજાયેલા ‘યુનિવર્સલ વનનેસ સેલિબ્રેશન’ કાર્યક્રમમાં ભારતની વૈવિધ્યસભર પરંપરા, માનવતા અને આધ્યાત્મિક વિકાસ અંગે પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા. કાર્યક્રમમાં વિવિધ દેશોના ધાર્મિક નેતાઓ ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં ભારતીય-અમેરિકન સમુદાયના લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
ભાગવતે પોતાના સંબોધનમાં ભારતની વિચારધારામાં રહેલી વિવિધતામાં એકતાને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી. તેમના મતે લોકોની જીવનશૈલી, પહેરવેશ, શરીર અને પૂજા કરવાની રીત અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ આ ભિન્નતાઓની પાછળ માનવ તરીકેનું એક મૂળભૂત જોડાણ રહેલું છે.
‘માનવતા તમામ ધર્મોથી ઉપર છે’
મોહન ભાગવતે કહ્યું કે ધર્મ અને ઉપાસનાની રીતો અલગ હોવા છતાં માનવતા એક છે. તેમણે વિવિધ આધ્યાત્મિક માર્ગો અંતે એક જ સત્ય તરફ લઈ જતા હોવાની વાત કરી.
તેમણે ભારતની ભૂમિકા અંગે કહ્યું કે ‘વિવિધતામાં એકતા’ માત્ર વિચાર ન રહે, પરંતુ તે જીવનમાં પણ સાકાર થવી જોઈએ. ભારતે સમયાંતરે સમગ્ર વિશ્વને આ વિચારનો પરિચય કરાવવાની જવાબદારી નિભાવવી જોઈએ, એવો તેમણે સંદેશ આપ્યો.
ભાગવતે માનવ જીવનમાં આધ્યાત્મિક વિકાસને પણ મહત્વ આપ્યું. તેમના અનુસાર મનુષ્યને વિચારવાની વિશિષ્ટ ક્ષમતા પ્રાપ્ત છે, પરંતુ વ્યક્તિ પોતાના વિચારોને કઈ દિશામાં લઈ જાય છે તે અત્યંત મહત્વનું છે.
વિચારની દિશા માણસનું વ્યક્તિત્વ ઘડે છે
RSS વડાએ પોતાના સંબોધનમાં વિચારશક્તિ અને માનવીય વર્તન વચ્ચેના સંબંધ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે સમજાવ્યું કે સકારાત્મક અને યોગ્ય વિચાર વ્યક્તિને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ તરફ લઈ જઈ શકે છે, જ્યારે નકારાત્મક દિશાના વિચારો માણસને વધુ નીચી વૃત્તિઓ તરફ ધકેલી શકે છે.
સમાજમાં જોવા મળતા બે અલગ અભિગમનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે એક તરફ **‘જીવો અને જીવવા દો’**ની ભાવનાની વાત કરી, જ્યારે બીજી તરફ એવા વલણ સામે ચેતવણી આપી જેમાં વ્યક્તિ માત્ર પોતાની વિચારધારા અથવા માન્યતાઓ સ્વીકારનાર લોકોને જ સ્વીકારવા તૈયાર હોય.
અમેરિકામાં રહેતા ભારતીયોને કર્મભૂમિ અંગે શું કહ્યું?
મોહન ભાગવતે અમેરિકામાં વસતા ભારતીયોની જવાબદારી અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે જે ભારતીયો અમેરિકામાં રહે છે, તેમની વર્તમાન ભૂમિ એટલે કે કર્મભૂમિ પ્રત્યે કેટલીક ફરજો છે અને તેમણે તે જવાબદારી નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવવી જોઈએ.
તેમણે સાથે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત ભારતીયોની જન્મભૂમિ છે અને પોતાની જન્મભૂમિ સાથે જોડાયેલી લાગણી સ્વાભાવિક છે. જો કોઈ વ્યક્તિ ભારત માટે કંઈક કરવા માંગતી હોય તો તે કરી શકે છે, પરંતુ પ્રથમ પોતાની કર્મભૂમિ પ્રત્યેની જવાબદારી પૂર્ણ કરવી જરૂરી છે.
તેમના સંદેશનો સાર એવો હતો કે વ્યક્તિ જ્યાં રહે છે અને જે સમાજનો ભાગ બને છે, ત્યાંની જવાબદારીને ગંભીરતાથી સ્વીકારવી જોઈએ. સાથે જ જન્મભૂમિ પાસેથી મળેલા મૂલ્યોને જીવનમાં જાળવી રાખવાની પણ તેમણે વાત કરી.
‘ભારતમાં મુસ્લિમ ન હોવા જોઈએ’ માનનાર અંગે પણ કરી હતી ટિપ્પણી
આ પહેલાં ન્યૂયોર્કમાં યોજાયેલા ‘એક વિશ્વ, એક માનવતા’ કાર્યક્રમ દરમિયાન પણ મોહન ભાગવતે ધર્મ અને માનવતાના સંબંધ અંગે પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા.
તેમણે ભારતની પરંપરાગત વિચારસરણીનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે ધર્મ અને ઉપાસનાના માર્ગો અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ માનવતા એક છે. આ જ સંદર્ભમાં તેમણે એવો મત વ્યક્ત કર્યો હતો કે ભારતમાં મુસ્લિમો ન હોવા જોઈએ એવું માનનાર વ્યક્તિ હિન્દુ વિચારધારાની મૂળ ભાવનાને સમજતો નથી.
ભાગવતના આ વિચારોને લઈને સામાજિક અને રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા જોવા મળી છે. જોકે, તેમના સમગ્ર સંબોધનનો મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ માનવતા, સહઅસ્તિત્વ, વિવિધતામાં એકતા અને આધ્યાત્મિક વિકાસ રહ્યો હતો.
કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા
‘યુનિવર્સલ વનનેસ સેલિબ્રેશન’માં વિવિધ દેશોના ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક નેતાઓની હાજરી નોંધાઈ હતી. ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર આશરે 30 દેશોના 180 જેટલા ધાર્મિક નેતાઓ સાથે 5,000થી વધુ ભારતીય-અમેરિકનોએ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.
ન્યૂયોર્કના મેડિસન સ્ક્વેર ગાર્ડન જેવા જાણીતા સ્થળે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં ભારતની આધ્યાત્મિક પરંપરા અને વૈશ્વિક સ્તરે માનવ એકતાના વિચારને કેન્દ્રસ્થાને રાખવામાં આવ્યો હતો.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
