સોન નદીના પાણીની વહેંચણીને લઈને બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો વિવાદ હવે સમાધાન તરફ આગળ વધ્યો છે. સોમવારે નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી મહત્વપૂર્ણ બેઠક દરમિયાન બંને રાજ્યો વચ્ચે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ સમજૂતી સાથે સોન નદીના પાણીની વહેંચણીને લઈને બંને રાજ્યો વચ્ચે રહેલો લાંબા સમયનો મતભેદ દૂર કરવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. બંને રાજ્યો વચ્ચે કુલ 7.75 મિલિયન એકર ફૂટ (MAF) પાણીની વહેંચણી અંગે સહમતિ બની છે.
અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં મહત્વપૂર્ણ બેઠક
આ મહત્વપૂર્ણ બેઠક કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં યોજાઈ હતી. બેઠકમાં બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી અને ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી હેમંત સોરેન સહિત સંબંધિત અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.
બેઠક બાદ બંને રાજ્યો વચ્ચે પાણીના હિસ્સા અંગે સમજૂતી થઈ અને MoU પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા.
2000થી અટવાયેલો હતો પાણીનો મુદ્દો
વર્ષ 2000માં બિહારનું વિભાજન કરીને ઝારખંડને અલગ રાજ્ય બનાવવામાં આવ્યું ત્યારથી સોન નદીના પાણીની વહેંચણીનો મુદ્દો સતત ચર્ચામાં રહ્યો હતો.
ઝારખંડ તરફથી સોન નદીના પાણીમાં પોતાના હિસ્સાની માંગ કરવામાં આવતી હતી. રાજ્યનું કહેવું હતું કે નદીનો ઉદ્ગમ વિસ્તાર અને તેનો મોટો જળસંગ્રહ વિસ્તાર ઝારખંડમાં આવેલો છે.
બીજી તરફ, બિહાર તરફથી 1973ના બાણસાગર કરારનો આધાર લઈને સોન નદીના 7.75 MAF પાણી પર પોતાનો અધિકાર દર્શાવવામાં આવતો હતો. આ મતભેદને કારણે બંને રાજ્યો વચ્ચે પાણીની વહેંચણીનો મુદ્દો લાંબા સમય સુધી ઉકેલાઈ શક્યો નહોતો.
1973ના કરાર બાદ પ્રથમ વખત સ્પષ્ટતા
1973માં થયેલા બાણસાગર કરાર બાદ સોન નદીના પાણીની વહેંચણીને લઈને બંને રાજ્યો વચ્ચે પ્રથમ વખત આટલી સ્પષ્ટ સમજૂતી થઈ હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે.
નવા MoU બાદ પાણીના હિસ્સા અંગેની અનિશ્ચિતતા દૂર થવાની સાથે બંને રાજ્યો વચ્ચે સહકારનો નવો માર્ગ પણ ખુલ્યો છે.
53 વર્ષથી અટકેલો ઇન્દ્રપુરી પ્રોજેક્ટ
સોન નદીના પાણીના વિવાદની સીધી અસર ઇન્દ્રપુરી જળાશય પ્રોજેક્ટ પર પણ પડી હતી. ઝારખંડ તરફથી જરૂરી NOC ન મળવાને કારણે આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ લાંબા સમયથી આગળ વધી શક્યો નહોતો.
હવે બિહાર અને ઝારખંડ વચ્ચે સમજૂતી થઈ જતાં ઇન્દ્રપુરી પ્રોજેક્ટના કામને આગળ વધારવા માટેનો મુખ્ય અવરોધ દૂર થયો છે.
ખેડૂતો અને સિંચાઈ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતો નિર્ણય
સોન નદીના પાણી સાથે જોડાયેલા આ કરારને બિહાર અને ઝારખંડ બંને માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. પાણીની ઉપલબ્ધતા અને વહેંચણી સ્પષ્ટ થવાથી ભવિષ્યમાં સિંચાઈ તથા જળસંસાધન સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટ્સને વધુ સ્પષ્ટ દિશા મળવાની શક્યતા છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદના ઉકેલ બાદ હવે બંને રાજ્યો વચ્ચે પાણીના ઉપયોગ અને સંસાધન વ્યવસ્થાપન અંગે સહકાર વધવાની અપેક્ષા છે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
