ભારતમાં ડિજિટલ ટેક્નોલોજીનો વિસ્તાર હવે માત્ર સ્માર્ટફોન અને મોબાઇલ ઈન્ટરનેટ પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. Machine-to-Machine (M2M) અને Internet of Things (IoT) ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ સતત વધી રહ્યો છે.

ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI)ના જુલાઈ 2026ના ટેલિકોમ સબ્સ્ક્રિપ્શન રિપોર્ટ અનુસાર, દેશની મોટી ટેલિકોમ કંપનીઓ Airtel, Jio અને Vodafone Idea (Vi)ના M2M કનેક્શનમાં છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓ દરમિયાન નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આંકડાઓમાં સૌથી વધુ વૃદ્ધિ Airtelએ નોંધાવી છે, જ્યારે Jio અને Viએ પણ M2M ક્ષેત્રમાં પોતાની હાજરી મજબૂત કરી છે.

Airtel 84.45 મિલિયન M2M કનેક્શન સાથે આગળ

M2M સેગમેન્ટમાં Bharti Airtel ત્રણેય કંપનીઓમાં સૌથી આગળ છે. જાન્યુઆરી 2026માં Airtel પાસે આશરે 70.18 મિલિયન M2M કનેક્શન હતા. જુલાઈ સુધીમાં આ સંખ્યા વધીને 84.45 મિલિયન થઈ ગઈ.

એટલે લગભગ છ મહિનાના સમયગાળામાં Airtelએ 14.27 મિલિયન નવા M2M કનેક્શન ઉમેર્યા. આ લગભગ 20.3 ટકાની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

Jioના M2M કનેક્શનમાં પણ મોટો ઉછાળો

રિલાયન્સ Jioએ પણ M2M ક્ષેત્રમાં સતત વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. જાન્યુઆરી 2026માં Jioના M2M કનેક્શનની સંખ્યા 20.60 મિલિયન હતી. જુલાઈ 2026 સુધીમાં આ આંકડો વધીને 26.56 મિલિયન થયો.

આ રીતે છ મહિનામાં Jioએ આશરે 5.96 મિલિયન M2M કનેક્શન ઉમેર્યા છે. માત્ર જુલાઈ મહિનામાં જ કંપનીના M2M કનેક્શનમાં લગભગ 0.80 મિલિયનનો વધારો થયો હોવાનું જણાવાયું છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન Jioનો કુલ વાયરલેસ સબ્સ્ક્રાઇબર બેઝ પણ 491.49 મિલિયનથી વધીને 506.03 મિલિયન થયો છે.

Vi માટે M2M સેગમેન્ટ બન્યું મહત્વનું

Vodafone Idea (Vi)ના M2M કનેક્શનમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો છે. જાન્યુઆરી 2026માં Viના M2M કનેક્શન આશરે 18.81 મિલિયન હતા, જે જુલાઈમાં વધીને 21.92 મિલિયન થયા. એટલે છ મહિનામાં કંપનીએ લગભગ 3.11 મિલિયન M2M કનેક્શન ઉમેર્યા.

રસપ્રદ બાબત એ છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન Viના સામાન્ય ગ્રાહક સેગમેન્ટમાં દબાણ જોવા મળ્યું હતું. જુલાઈ દરમિયાન ગ્રાહક SIM કનેક્શનમાં આશરે 59 હજારનો ઘટાડો થયો હોવા છતાં M2M સેગમેન્ટે કંપનીને વૃદ્ધિનો એક મહત્વપૂર્ણ આધાર આપ્યો છે.

M2M કનેક્શન એટલે શું?

સરળ ભાષામાં સમજીએ તો M2M એટલે મશીન-ટુ-મશીન કનેક્શન, જેમાં વિવિધ મશીનો અથવા ડિવાઇસ માનવીની સીધી મદદ વિના એકબીજા સાથે માહિતીનું આદાન-પ્રદાન કરી શકે છે.

આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ અનેક ક્ષેત્રોમાં થઈ રહ્યો છે, જેમાં:

  • સ્માર્ટ વીજળી મીટર
  • વાહન ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ
  • ઔદ્યોગિક મશીનરી
  • સુરક્ષા અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમ
  • કનેક્ટેડ વાહનો
  • વિવિધ IoT ડિવાઇસ

જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતમાં IoTનું ભવિષ્ય કેમ મહત્વનું?

સ્માર્ટ શહેરો, કનેક્ટેડ વાહનો, ઓટોમેશન અને ઔદ્યોગિક ડિજિટલાઇઝેશન વધતાં M2M કનેક્શનની માંગ પણ વધી શકે છે.

ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે આ સેગમેન્ટ એટલા માટે મહત્વપૂર્ણ છે કે અહીં ગ્રાહક તરીકે માત્ર મોબાઇલ યુઝર્સ જ નહીં, પરંતુ મશીનો, વાહનો, મીટર અને અન્ય કનેક્ટેડ ડિવાઇસ પણ નેટવર્ક સાથે જોડાય છે. આથી ભવિષ્યમાં IoT અને M2M ટેક્નોલોજી ટેલિકોમ કંપનીઓ માટે આવક અને નવા બિઝનેસ સેગમેન્ટનો મહત્વપૂર્ણ આધાર બની શકે છે.

News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`

Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

 Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો

Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો