નવી દિલ્હીઃ મણિપૂરના મુદ્દાને લઈને સંસદના ચોમાસુ સત્ર દરમિયાન બંને ગૃહોમાં ભારે હોબાળો થયો છે. વિરોધ પક્ષો પીએમ મોદીના નિવેદન અને સંસદમાં આ મુદ્દે ચર્ચાની માંગ કરી રહ્યા છે. જ્યારે શાસક પક્ષે આક્ષેપ કર્યો હતો કે અમે ચર્ચા માટે તૈયાર છીએ, પરંતુ વિપક્ષના નેતાઓ ભાગી રહ્યા છે. આ બધાની વચ્ચે બુધવારે વિપક્ષે લોકસભામાં સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો. જો કે, મોદી સરકાર આ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવને લઈને બેફિકર જણાય છે. કોંગ્રેસના સાંસદ ગૌરવ ગોગોઈએ લોકસભામાં અવિશ્વાસની દરખાસ્ત રજૂ કરી હતી. લોકસભાના સ્પીકર ઓમ બિરલાએ તેને મંજૂરી આપી હતી.
2018માં મોદી સરકારે પ્રથમ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ જેલ્યો
મુદ્દે વિપક્ષ આજે લોકસભામાં સરકાર વિરુદ્ધ ‘અવિશ્વાસ’ પ્રસ્તાવ લાવવા જઈ રહ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે તેનો સામનો કરશે ત્યારે તેમની માટે બીજી તક હશે. અગાઉ, મોદી સરકારને 2018માં પ્રથમ ‘અવિશ્વાસ’ પ્રસ્તાવનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ત્યારપછી આ મોશનને મોટા માર્જિનથી હરાવ્યું હતું.
આઝાદી પછી આ 28મો અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ
આઝાદી બાદ આ 28મો અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ હશે. હાલમાં ભાજપના નેતૃત્વમાં એનડીએ તેનો સામનો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. તે જ સમયે, વિપક્ષ આને લઈને સરકાર પર પ્રહારો કરી રહ્યો છે. આખરે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ શું છે? તે સંસદમાં પ્રથમ ક્યારે દેખાયો? અત્યાર સુધી આવેલા 27 અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવમાં શું થયું? આમાંથી કેટલી દરખાસ્તો સફળ થઈ? દરખાસ્તોમાં મત ગણતરી શું હતી? આવો જાણીએ…
પીએમ મોદીએ 5 વર્ષ પહેલા કરી હતી ભવિષ્યવાણી
પીએમ મોદીએ 5 વર્ષ પહેલા જ સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાની ભવિષ્યવાણી કરી હતી. વાસ્તવમાં, 2018 માં, જ્યારે સંસદમાં મોદી સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે પીએમ મોદીએ લોકસભામાં જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે, “હું તમને શુભેચ્છા પાઠવું છું કે તમે એટલી તૈયારી કરો કે તમને 2023 માં ફરીથી અવિશ્વાસ લાવવાનો મોકો મળે.”
જાણો અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ શું છે?
બંધારણમાં અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. પરંતુ, કલમ 118 હેઠળ, દરેક ગૃહ પોતાની પ્રક્રિયા બનાવી શકે છે, જ્યારે નિયમ 198 હેઠળ, એવી જોગવાઈ છે જેમાં ગૃહના સભ્યો સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવની નોટિસ લોકસભાના અધ્યક્ષને આપી શકે છે. 26 વિપક્ષી પાર્ટીઓના ગઠબંધન ‘ઈન્ડિયા’એ મંગળવારે મોદી સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. બુધવારે લોકસભાના સ્પીકરે વિપક્ષના પ્રસ્તાવને સ્વીકારી લીધો હતો. જો કે લોકસભા સ્પીકરે હજુ સુધી ચર્ચા માટે સમય આપ્યો નથી. તમામ પક્ષો સાથે ચર્ચા કરીને નિર્ણય લેવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર સાંસદોનું નિવેદન.
સંસદીય બાબતોના રાજ્ય મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલ – પહેલા તેઓ ચર્ચા ઈચ્છતા હતા. જ્યારે અમે તૈયાર હતા, ત્યારે તેમણે નિયમોનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. હવે તેઓ નવો મુદ્દો લાવ્યા છે કે પીએમ આવીને ચર્ચા શરૂ કરે. મને લાગે છે કે આ બધા બહાના છે.
શિવસેના (UBT) સાંસદ પ્રિયંકા ચતુર્વેદી – જો આપણે PMને સંસદમાં લાવવા માટે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ, તો અમે આ દેશની મોટી સેવા કરીશું.
આરજેડી સાંસદ મનોજ ઝા – અમે જાણીએ છીએ કે સંખ્યાઓ અમારી તરફેણમાં નથી, પરંતુ લોકશાહી માત્ર સંખ્યાઓ પર આધારિત નથી. કદાચ તેને અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવના બહાને કંઈક કહેવા માટે મજબૂર કરી શકાય. આ સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ હશે.
અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવા પાછળ વિપક્ષનો હેતુ શું છે
વિપક્ષ જાણે છે કે સરકાર ગૃહમાં સરળતાથી બહુમત સાબિત કરી દેશે, પરંતુ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળ્યા બાદ વડાપ્રધાનનું ભાષણ પણ થશે. એટલે કે ચર્ચા દરમિયાન મણિપુર મુદ્દે સરકારને ઘેરીને તેઓ ધારણાની લડાઈ જીતી જશે. જો કે, સરકાર આગ્રહ કરી રહી છે કે ગૃહમંત્રી અમિત શાહ મણિપુરની સ્થિતિ પરની ચર્ચાનો જવાબ આપે.
- પ્રસ્તાવને 50 સાંસદોએ ટેકો આપ્યો હતો, આ આંકડો જરૂરી હતો
કોંગ્રેસ દ્વારા લાવવામાં આવેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવને 50 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું હતું. આ આંકડો લોકસભાની પ્રક્રિયા અને આચારના નિયમોના નિયમ 198 હેઠળ આવે છે. આ પહેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવનાર વ્યક્તિને સવારે 10 વાગ્યે લેખિત સૂચના આપવાની રહેશે. જે ગૃહમાં અધ્યક્ષ દ્વારા વાંચવામાં આવે છે. સમર્થન મળ્યા બાદ સ્પીકર ચર્ચાની તારીખ આપે છે. એટલે કે દરખાસ્ત સ્વીકાર્યા બાદ 10 દિવસમાં ચર્ચા થશે.
