વંદે માતરમના સંપૂર્ણ અને આંશિક સંસ્કરણને લઈને ચાલી રહેલી રાજકીય ચર્ચા વચ્ચે કોંગ્રેસે પોતાનું ઐતિહાસિક વલણ ફરી સ્પષ્ટ કર્યું છે. કોંગ્રેસ કાર્યકારી સમિતિ (CWC)ની બેઠકમાં નક્કી કરવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે કે પાર્ટીના કાર્યક્રમો અને રાષ્ટ્રીય-જાહેર મેળાવડાઓમાં વંદે માતરમના પ્રથમ બે શ્લોકો જ ગાવામાં આવશે.
પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ કોઈ નવું વલણ નથી, પરંતુ 1937માં કોંગ્રેસ દ્વારા લેવામાં આવેલા ઐતિહાસિક નિર્ણય સાથે સુસંગત છે.
1937ના નિર્ણયને કોંગ્રેસે ફરી યાદ કર્યો
કોંગ્રેસના જણાવ્યા મુજબ, ઓક્ટોબર 1937માં પાર્ટીની રાષ્ટ્રીય પરિષદે વંદે માતરમના ઉપયોગ અંગે ચર્ચા કર્યા બાદ જાહેર અને રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં તેના પ્રથમ બે શ્લોકો ગાવાની ભલામણ કરી હતી.
હવે CWCની બેઠકમાં આ જ ઐતિહાસિક નિર્ણયને ફરીથી સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે.
પાર્ટીનું માનવું છે કે વંદે માતરમના પ્રથમ બે શ્લોકોમાં માતૃભૂમિની પ્રશંસા અને રાષ્ટ્રીય ભાવનાને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવી છે, જ્યારે ગીતના આગળના ભાગમાં ધાર્મિક તથા પૌરાણિક સંદર્ભો જોવા મળે છે.
ખડગેના નિવેદન બાદ વિવાદે પકડ્યું જોર
વંદે માતરમને લઈને તાજેતરનો રાજકીય વિવાદ ત્યારે વધુ ઉગ્ર બન્યો જ્યારે ભાજપે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેના એક જાહેર કાર્યક્રમમાં ગીતના સંપૂર્ણ સંસ્કરણના બદલે કેટલાક ભાગોના ગાનને લઈને સવાલ ઉઠાવ્યો.
દક્ષિણ ગોવામાં યોજાયેલી સભા દરમિયાન ખડગેએ પોતાના વલણનો બચાવ કર્યો હતો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે તેઓ એ જ પરંપરાને અનુસરી રહ્યા છે જે અગાઉના રાષ્ટ્રીય નેતાઓ દ્વારા અનુસરવામાં આવી હતી.
ખડગેએ ભાજપ પર કોંગ્રેસના ઐતિહાસિક નિર્ણયોની પૂરતી જાણકારી ન હોવાનો પણ આરોપ મૂક્યો હતો.
કોંગ્રેસ ફક્ત બે શ્લોક જ કેમ ગાય છે?
આ નિર્ણય પાછળનો મુખ્ય મુદ્દો ગીતના વિવિધ ભાગોની રચના અને તેના ઐતિહાસિક સંદર્ભ સાથે જોડાયેલો છે.
બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયે 19મી સદીમાં રચેલું વંદે માતરમ બાદમાં તેમની નવલકથા આનંદમઠમાં સામેલ થયું હતું. ગીતના શરૂઆતના શ્લોકોમાં દેશ અને માતૃભૂમિ પ્રત્યેની ભાવનાની અભિવ્યક્તિ જોવા મળે છે.
જ્યારે તેના આગળના ભાગોમાં ધાર્મિક અને પૌરાણિક પ્રતીકોનો સમાવેશ થાય છે. આ જ કારણસર 1937માં રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં કયા ભાગનો ઉપયોગ કરવો તે અંગે ચર્ચા થઈ હતી.
રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની સલાહનો પણ ઉલ્લેખ
કોંગ્રેસના ઐતિહાસિક સંદર્ભમાં રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની સલાહનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે. પાર્ટી દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો અનુસાર, 1937માં વંદે માતરમના ઉપયોગ અંગે ટાગોરનો અભિપ્રાય લેવામાં આવ્યો હતો. તેમના મત મુજબ શરૂઆતના બે શ્લોકો વ્યાપક રાષ્ટ્રીય ભાવનાને વ્યક્ત કરે છે, જ્યારે ગીતના આગળના ભાગમાં રહેલા ધાર્મિક સંદર્ભો તમામ સમુદાયોને સામેલ કરતા રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોમાં અલગ પ્રકારની ચર્ચા ઊભી કરી શકે છે. આ વિચારધારાના આધારે કોંગ્રેસે તે સમયે પ્રથમ બે શ્લોકોના ઉપયોગને પ્રાધાન્ય આપ્યું હતું.
નેહરુએ પણ નિર્ણયનો બચાવ કર્યો હતો
ઐતિહાસિક રીતે જવાહરલાલ નેહરુએ પણ કોંગ્રેસના આ નિર્ણયનું સમર્થન કર્યું હોવાનું કોંગ્રેસે જણાવ્યું છે.
તેમના મતે, ગીતના ઉત્તરાર્ધમાં રહેલા ચોક્કસ ધાર્મિક સંદર્ભો એવા હતા જેને દરેક સમુદાય રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમમાં સમાન રીતે સ્વીકારી શકે તે જરૂરી નથી.
આથી કોંગ્રેસ માટે પ્રથમ બે શ્લોકો વધુ સમાવેશક રાષ્ટ્રીય અભિવ્યક્તિ તરીકે યોગ્ય માનવામાં આવ્યા હતા.
હવે રાજકીય ચર્ચા ક્યાં જશે?
વંદે માતરમ અંગે કોંગ્રેસનો નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે દેશના રાજકારણમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીકો અને ઐતિહાસિક મુદ્દાઓને લઈને ચર્ચા ફરી તેજ બની છે.
કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પાર્ટી 1937માં નક્કી થયેલી પરંપરાને જ આગળ વધારશે. બીજી તરફ ભાજપ આ મુદ્દે કોંગ્રેસની ટીકા કરી રહ્યું છે. આથી આગામી દિવસોમાં ‘વંદે માતરમ’નો મુદ્દો રાજકીય મંચો પર વધુ ચર્ચાનો વિષય બને તેવી શક્યતા છે.
News Hotspot સાથે જોડાવવા અહી ક્લિક કરો`
Facebook સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Instagram સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Twitter સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Whatsapp ચેનલમાં જોડાવા અહી ક્લિક કરો
Website સાથે જોડાવા અહી ક્લિક કરો
